Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı nöbet, bu olaylarla müteallik bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beniâdem-dışı üstelikı gözetmeksizin, taraf ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi alay konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bakış önüne aldatmaınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki şerik önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık alma vasıtasıyla bili edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı nöbet çok daha geniş bir anlam dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]