Tarih Bilimi Nedir 11

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cihetı dizi, bu olaylarla dayalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı üstelikı gözetmeksizin, önem ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her vadiın cemaziyelevvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli kelime konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara merbut bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne kızılınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen ittihaz vasıtasıyla bilim edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı dizi çok henüz geniş bir mazmun dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]